Chủ nhật, 9/9/2018 | 12:15 GMT+7

Phát hiện từ bất thường hàng ngày có thể thành công bố nghiên cứu chấn động

Cuốn "cẩm nang nghiên cứu khoa học: Từ ý tưởng đến công bố" nêu những câu chuyện thú vị truyền cảm hứng cho người yêu khoa học.

GS Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng phòng thí nghiệm nghiên cứu loãng xương, Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan (Australia) viết cuốn "Cẩm nang nghiên cứu khoa học: Từ ý tưởng đến công bố" với mong muốn giúp những bạn trẻ muốn dấn thân con đường nghiên cứu khoa học có cái nhìn dễ hiểu nhưng căn bản về bước đi cần thiết.

GS Nguyễn Văn Tuấn. Ảnh: GĐM.

Nhiều học sinh và sinh viên thường không biết bắt đầu nghiên cứu khoa học từ đâu, ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ nguồn nào, phương pháp nghiên cứu ra sao, công bố kết quả nghiên cứu ở đâu... Những câu hỏi này được GS Tuấn mô tả qua 21 chương sách với những ví dụ thực tế minh họa cụ thể. 

Một trong những câu chuyện được minh họa là nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Yale (Hoa Kỳ). Các nhà khoa học phát hiện và có ý tưởng từ bất thường trong cuộc sống sau đó đã có nghiên cứu công bố danh giá quốc tế.

Đó là năm 1994, một bệnh nhân bị tai nạn giao thông nghiêm trọng nhưng khi vào viện bác sĩ không phát hiện xương bị tổn hại. Các phim chiếu X quang và xét nghiệm cũng không ghi nhận bệnh nhân bị gãy đốt sống.

Phát hiện xương của bệnh nhân khá đặc, bác sĩ ở bệnh viện đã giới thiệu bệnh nhân đến bác sĩ Karl Insogna chuyên khoa về xương và cũng là giám đốc trung tâm nghiên cứu xương thuộc Đại học Yale (Mỹ). Sau đó bác sĩ Karl Insogna đã đo và phát hiện mật độ xương của bệnh nhân này cao gấp 8 lần so với những người cùng độ tuổi. 

Sự khác biệt về mật độ xương này đáng ra sẽ rơi vào quên lãng ngay sau đó nếu không có câu chuyện tình cờ với đồng nghiệp về một gia đình có mật độ xương rất cao ở miền đông duyên hải nước Mỹ. Bác sĩ Karl Insogna và đồng nghiệp sau đó đã lần tìm địa chỉ và phát hiện bệnh nhân năm 1994 chính là thành viên của đại gia đình ở miền đông duyên hải nước Mỹ.

Ông và đồng nghiệp quyết định nghiên cứu trên các thành viên của gia đình này xem gene nào có ảnh hưởng đến mật độ xương cao. Một thời gian dài với nhiều nghiên cứu, tìm kiếm cuối cùng bác sĩ Karl và nhóm đã phát hiện ra gene LDL receptor – related protein 5 (LRP5) trong nhiễm sắc thể 11 có ảnh hưởng tới mật độ xương. Các nghiên cứu này sau được công bố trên tập san y học của Anh vào tháng 5/2002.

Quảng cáo

Từ câu chuyện này tác giả muốn minh chứng cho việc từ ý tưởng đến một công trình nghiên cứu khoa học có thể bắt nguồn bởi quan sát trong cuộc sống. Những khám phá bắt đầu từ những so sánh về sự khác biệt. Sự quan sát, tìm tòi và kiên trì theo đuổi để tìm câu trả lời sẽ dẫn đến thành công của đích nghiên cứu.

Cuốn cẩm nang vừa được Nhà xuất bản tổng hợp TPHCM xuất bản. 

Bằng kinh nghiệm của nhà khoa học có gần 300 công trình nghiên cứu trên các tập san nổi tiếng trên thế giới, GS Tuấn không đi vào chi tiết mà đưa ra quy trình tổng quan trong nghiên cứu khoa học. Từ kiến thức này một người mới bắt đầu làm nghiên cứu khoa học dễ hình dung về hành trình cũng như các bước cần chuẩn bị trong con đường nghiên cứu của mình.

"Tôi hi vọng rằng bạn đọc sẽ tìm thấy những ý tưởng và thông tin trong sách giúp các bạn dấn thân vào con đường nghiên cứu khoa học", GS Nguyễn Văn Tuấn viết.

Tác giả Nguyễn Văn Tuấn là GS Trường Y, Đại học New South Wales (UNSW Sydney); GS Y khoa tiên lượng, Đại học Công nghệ Sydney, GS dịch tễ học và thống kê, Trường Y, Đại học Notre Dame Australia. Ông là trưởng phòng thí nghiệm nghiên cứu loãng xương thuộc Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan (Australia), Giám đốc phòng nghiên cứu xương thuộc Đại học Tôn Đức Thắng.

Ở Việt Nam, trong 15 năm qua ông tham gia giảng tại 20 hội thảo với hơn 2.000 bác sĩ và nhà khoa học tham dự. Ông đã xuất bản 10 cuốn sách về khoa học, y tế và giáo dục trong nước và nhận được nhiều giải thưởng trong thành tích khoa học và giáo dục. 

Bích Ngọc

Tin liên quan

 Vì sao khoa học xã hội và nhân văn ít có công bố quốc tế?

 Nhà khoa học bị từ chối đăng ký sáng chế do công bố quốc tế

Quảng cáo
Cùng chuyên mục